Przede wszystkim dostępność

przez | 13 września 2019

11 września w Ministerstwie Cyfryzacji podczas Accessibility Summit o dostępności cyfrowej rozmawiali przedstawiciele fundacji, organizacji pozarządowych, uniwersytetów oraz pracownicy ministerstwa. Poznaliśmy m.in. nowe funkcjonalności portalu gov.pl, poziom społecznej wiedzy nt. dostępności, ofertę szkoleniową w tym zakresie, a także stan prac nad opisem kwalifikacji rynkowych ws. standardów dostępności.

O doświadczeniach z projektowaniem nowej odsłony strony administracji rządowej (gov.pl) opowiadała Marta Lewandowska, szefowa zespołu UX w Ministerstwie Cyfryzacji. Co się zmieniło? Nowa wyszukiwarka umożliwia odczytywanie informacji kontekstowych za pomocą czytników ekranu. Usprawniono nawigację strony, tzw. hamburger menu pozwala szybko się po niej przemieszczać. Są też dostępne galerie, zawierające opis alternatywny. A redaktorzy stron administracji rządowej przechodzą cykliczne szkolenia w zakresie przygotowywania dostępnych treści.

Podczas spotkania poruszano także temat deklaracji dostępności. Adam Pietrasiewicz z Ministerstwa Cyfryzacji podkreślił, że ich poprawność będzie sprawdzana od 2020 r. Być może powstanie też narzędzie do generowania tych dokumentów oraz inne – do automatycznego badania stron internetowych. Obecnie do oceny stron pod kątem dostępności służy np. Tingtun Page Checker –http://qatar.checkers.eiii.eu/en/pagecheck/ – bezpłatny walidator, z którego można korzystać on-line. Na podobnej zasadzie działa PDF Checker –http://qatar.checkers.eiii.eu/en/pdfcheck/– sprawdzający pliki PDF.

Dalej Kuba Dębski, projektant dostępności, przedstawił wyniki badania „Kto zajmuje się dostępnością cyfrową w Polsce – 2019”. W tym roku próba objęła 51 osób, o sześć mniej niż w 2018 r. W Polsce dostępność wciąż jest niszą – przyciąga najczęściej na krótko, a specjalistów zajmujących się tą dziedziną pełnoetatowo jest niewielu (16% badanych), do tego – coraz więcej z nich pracuje w firmach komercyjnych (51%), a mniej w instytucjach publicznych czy organizacjach pozarządowych. Martwić może też to, że dostępnościowe rozwiązania rzadko konfrontowane są z użytkownikami – brakuje testów i oceny ze strony odbiorców.

Kolejny temat to szkolenia. Często wiele osób – pracowników różnych firm czy urzędów – nie ma podstawowej wiedzy nt. dostępności. Podczas różnego rodzaju kursów dowiadują się, czym ona jest i kogo dotyczy. Uczą się przygotowywać dostępne treści cyfrowe, np. dokumenty elektroniczne czy audiodeskrypcję do materiałów wideo. Jak przedstawiali dr Izabela Mrochen z Uniwersytetu Śląskiego oraz Piotr Witek z Utilitia Sp. z o.o., dla uczestników szkoleń ważne jest, by miały one charakter nie tylko teoretyczny, ale również praktyczny. Tym potrzebom odpowiada Absolwent IT – projekt realizowany na Uniwersytecie Łódzkim. Jest skierowany do absolwentów tej uczelni, którzy kończyli kierunki humanistyczne, a dzięki szkoleniom informatycznym zwiększą swoje szanse na zatrudnienie. W projekcie przewidziane są zajęcia dot. dostępności produktów IT i aplikacji dla osób niepełnosprawnych.

W kolejnej części spotkania poruszono kwestię opracowywania kwalifikacji rynkowych dot. nowych umiejętności z zakresu dostępności. Fundacja Widzialni wraz z Instytutem Badań Edukacyjnych (IBE) przygotowała 10 opisów, pięć z nich przechodzi konsultacje środowiskowe, a trzy są już po konsultacjach. Kwalifikacje rynkowe będą wydawane najprawdopodobniej przez Fundację Widzialni. Procedura ich nadawania ma być dwustopniowa: egzaminacyjna (platforma certyfikacyjna) oraz stacjonarna (komisyjna).

Ustawa o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych zobowiązuje urzędy i inne instytucje publiczne do dostosowania swoich stron, aplikacji, dokumentów cyfrowych do potrzeb osób niepełnosprawnych, a także opublikowania deklaracji dostępności i aktualizowania jej przynajmniej raz w roku. Spotkanie w Ministerstwie Cyfryzacji pokazało, ile w tym temacie już się dzieje, a jednocześnie –jak wiele jest jeszcze do zrobienia.

Centrum Komunikacji